Hướng dẫn

Hướng dẫn dùng xe lăn điện lần đầu cho người cao tuổi

Cập nhật ngày 27/07/2026 · 3T Mart TP Vinh, Nghệ An

Ngày đầu tiên bố mẹ ngồi lên xe lăn điện thường có chút bỡ ngỡ, và người con đứng cạnh cũng lo. Tin vui là chiếc xe được thiết kế cho người lớn tuổi cầm lái, nên chỉ cần một buổi tập đúng cách là quen. Bài này đi qua từng bước, từ làm quen cần gạt đến lên xuống gờ cửa và quay đầu trong ngõ hẹp, để bạn tự tin hướng dẫn cha mẹ.

Làm quen cần gạt: chỉ một ngón tay

Điều đầu tiên và cũng quan trọng nhất: xe lăn điện điều khiển bằng cần gạt, không phải vô lăng hay chân ga. Bạn hướng dẫn cha mẹ theo nguyên tắc rất đơn giản:

• Đẩy cần về phía trước: xe đi tới. Đẩy nhẹ thì đi chậm, đẩy sâu hơn thì nhanh hơn.
• Kéo cần về phía sau: xe lùi lại.
• Gạt sang trái hoặc phải: xe rẽ theo hướng đó.
• Buông tay ra: cần tự về giữa, xe tự dừng và phanh giữ luôn. Đây là điểm an toàn nhất, cụ chỉ cần thả tay là xe đứng.

Trước khi cho xe chạy, hãy để cụ ngồi yên và tập gạt cần vài lần khi máy đang tắt, cho quen cảm giác nhẹ tay. Sau đó bật máy, chỉnh về tốc độ thấp nhất rồi mới bắt đầu.

Buổi đầu tập ở sân hoặc chỗ rộng

Đừng cho cụ ra ngõ hay đường ngay. Buổi đầu nên chọn sân, hành lang rộng hoặc khoảng sân trước nhà, nơi bằng phẳng và ít người qua lại. Cách tập:

1. Đặt tốc độ ở mức thấp nhất. Hầu hết xe có nút chỉnh tốc độ, cứ để chậm cho buổi đầu.
2. Cho cụ đi thẳng một đoạn, rồi dừng, rồi lại đi. Lặp lại đến khi việc dừng và đi thành phản xạ.
3. Tập rẽ trái, rẽ phải theo vòng rộng trước, sau đó mới thu hẹp vòng.
4. Người nhà đi bộ cạnh xe suốt buổi đầu, không rời tay khỏi tầm với.

Phần lớn các cụ chỉ mất khoảng 15 phút là điều khiển được cơ bản. Vài ngày sau, khi tay đã quen, cụ sẽ tự tin hơn nhiều và có thể tăng tốc độ dần.

Cách lên xuống gờ cửa

Nhà ở Việt Nam hay có gờ cửa, bậc thềm thấp. Xe lăn điện vượt được gờ thông thường, nhưng cần đi đúng cách:

• Cho xe tiến thẳng vuông góc với gờ, tuyệt đối không đi chéo vì dễ lệch bánh.
• Đi thật chậm, đẩy cần đều tay, không giật.
• Với gờ hơi cao, người nhà đỡ nhẹ phía sau khung xe để hỗ trợ bánh trước lên.
• Khi xuống gờ, cũng đi thẳng và chậm, để xe từ từ hạ xuống thay vì lao nhanh.

Nhiều dòng bánh sau lớn như Lucass 301 vượt gờ cửa khá dễ. Nếu nhà có bậc cao, bạn có thể làm thêm tấm dốc gỗ nhỏ cho cụ đi êm hơn.

Quay đầu trong ngõ hẹp

Ngõ nhỏ, hành lang hẹp là nơi khiến người mới lo nhất. Nhưng xe lăn điện có bán kính xoay nhỏ, nhiều dòng xoay được gần như tại chỗ. Mẹo quay đầu an toàn:

• Đi thật chậm, đẩy cần nhẹ, quay từng chút một thay vì bẻ gắt một nhịp.
• Tận dụng khả năng xoay tại chỗ: gạt cần sang một bên và giữ nhẹ, xe sẽ xoay dần.
• Nếu ngõ quá hẹp, thà lùi lại vài chục phân rồi quay còn hơn cố lách và va vào tường.
• Quan sát hai bánh sau, vì đó là phần rộng nhất của xe.

Những lưu ý an toàn cần nhớ

Vài điều nhỏ nhưng giúp cha mẹ đi lại yên tâm hơn:

• Luôn cài dây an toàn (nếu có) và ngồi ngay ngắn dựa lưng vào ghế.
• Không đi khi trời tối mà thiếu ánh sáng, không đi vào chỗ trơn ướt.
• Kiểm tra pin trước khi ra ngoài xa, tránh đi giữa đường thì hết pin.
• Đi tốc độ thấp ở nơi đông người, chỉ tăng tốc khi đường thoáng và cụ đã quen tay.
• Nếu xe có phanh tay phụ, tập cho cụ biết vị trí để dùng khi cần.

Xe lăn điện là thiết bị hỗ trợ di chuyển, giúp cha mẹ tự chủ đi lại và bớt phụ thuộc người khác, chứ không thay thế chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ. Nếu cụ có thể trạng đặc biệt, nên tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi tập.